Zapisz się do newslettera
Kartki
Psychotronika
Filozofia i religia
Zacznijmy od matematyki. Matematyka swe źródło ma oczywiście w arytmetyce liczb naturalnych. Gdy nasi przodkowie liczyli na palcach owce w stadzie, to po raz pierwszy zaczęli uprawiać matematykę.
Ograniczenia racjonalizmu
Autor Krystian Defer, 23.07.2010
Piszę ten tekst świadomie, aby rozbudzić u Ciebie, Drogi czytelniku, pierwiastek sceptycyzmu do tego, co jest sednem naszej współczesnej cywilizacji, czyli do racjonalizmu. Otóż może nie zdajesz sobie z tego świadomie sprawy, ale współcześni ludzie tak mocno zawierzają nauce, technice czy racjonalizmowi, iż myślą, że nie ma takiej sprawy, z którą nauka nie uporałaby się prędzej lub później.
Jednak w rzeczywistości nie jest tak prosto. Są jednak w życiu kwestie, z którymi racjonalizm nadal przegrywa i będzie zawsze przegrywał.
Zacznijmy od matematyki. Matematyka swe źródło ma oczywiście w arytmetyce liczb naturalnych. Gdy nasi przodkowie liczyli na palcach owce w stadzie, to po raz pierwszy zaczęli uprawiać matematykę.Gdzie tu jakieś ograniczenia, spytasz przytomnie? Otóż są. I pierwsi odkryli je starożytni Grecy. Wydawało im się już wtedy, i sporo mieli w tym racji, iż rzeczywistość fizyczna manifestuje się w świecie liczb. Była to koncepcja, którą pierwszy wprowadził Pitagoras. Lecz to właśnie już starożytni Grecy odkryli, że istnieją pewne liczby, których nie można przedstawić za pomocą ułamka. Dziś te liczby nazywamy niewymiernymi. I w czym rzecz? Otóż nie można w żaden sposób podać wartości, konkretnej wartości, żadnej liczby niewymiernej. Oto pierwsze ograniczenie racjonalizmu. Owszem można takie liczby nazwać- na przykład liczba π- ale wartości konkretnej tej liczby nie można podać, można jedynie podać pewne przybliżenie. I tak π ≈ 3,14, czyli jest to stosunek długości obwodu okręgu do jego średnicy. Dzisiaj na przykład wiadomo, że liczb niewymiernych jest więcej niż wymiernych. Moc liczb niewymiernych to continuum. Moc liczb wymiernych to Alef 0. Otóż continuum to więcej niż Alef 0, choć są to liczby określające moce zbiorów nieskończonych.
Istnieją w logice również także pewne zdania, które określa się paradoksami, a które opierają się nawet dzisiaj wyjaśnieniu, czy ocenie logicznej. Słynny jest tak zwany paradoks kłamcy. Ma on różne postacie, czasami diametralnie różne. Ja posłużę się taką formą tego paradoksu. Przypuśćmy, że znamy jakiegoś Greka, nazwijmy go Aleksandrem. Otóż niech zdarzy się tak, iż Aleksander powie: wszyscy Grecy to kłamcy. Nie da się racjonalnie rozwikłać tego paradoksu. Jeśli Aleksander mówi prawdę, to kłamie, a jeśli kłamie to mówi prawdę. Zupełne zapętlenie. Takich paradoksów Grecy zebrali dość sporo. Szczególnie niejaki Zenon z Elei był znany ze swych zdań, będących paradoksami.
Zróbmy teraz pewien przeskok prawie do współczesności. Otóż w pierwszej połowie XX w. niejaki Kurt Gödel przedstawił nauce kilka twierdzeń, znanych jako twierdzenia o niezupełności, w których udowodnił, iż w systemach aksjomatycznych opartych o arytmetykę liczb naturalnych oraz logikę klasyczną istnieją takie zdania (twierdzenia), nazwijmy je sensowne lub normalne, których nie można sfalsyfikować lub udowodnić językiem tych systemów. Mamy więc kolejne ograniczenie dla racjonalizmu. Z twierdzeń Gödla wynika, iż zawsze istnieją w takich systemach zdania (żadne tam paradoksy, tylko sensowne zdania), które nie poddają się osądowi logicznemu.
A ponieważ rzeczywistość fizyczna przejawia się nam w systemach, modelach matematycznych, opartych na logice klasycznej i zawiera ona koncepcję arytmetyki liczb naturalnych, wynika stąd choćby tylko teoretycznie jawny wniosek, że mogą istnieć zjawiska, które nie poddadzą się procesowi analizy logicznej dedukcji lub indukcji, będą dla nas na zawsze tajemnicą nierozwiązalną.
Opinie
(4)
| Re: Ograniczenia racjonalizmu | 15.12.2010 09:55 ~K.De. |
| Nie jest łatwo pisać o dosyć jednak trudnych sprawach. W samej rzeczy, studiując nauki... zobacz więcej | |
| racjonalizm | 14.12.2010 17:21 Mada |
| dotąd racjonalizowałam każde (swoje) działanie i zjawisko. Wierzyłam w siłę rationis et... zobacz więcej | |
| Re: Ograniczenia racjonalizmu | 04.09.2010 14:50 ~Laserty |
| Ludzie tworzą modele, a potem je sprawdzają empirycznie. Na tym polega współczesna nauka,... zobacz więcej | |
| Bezkrólewie racjonalizmu | 05.08.2010 09:18 ~K. De. |
| Warto sobie zdawać sprawę, że nauka kroczy wąską ścieżką niby ślepiec. Dlatego, mnie... zobacz więcej | |
Twój horoskop
|
Baran 20.03-19.04 |
Byk 19.04-20.05 |
Bliźnięta 20.05-21.06 |
|
Rak 21.06-22.07 |
Lew 22.07-23.08 |
Panna 23.08-22.09 |
|
Waga 22.09-23.10 |
Skorpion 23.10-22.11 |
Strzelec 22.11-21.12 |
|
Koziorożec 21.12-20.01 |
Wodnik 20.01-18.02 |
Ryby 18.02-20.03 |
Ezoter poleca
Darowy VIDEOczat z Ekspertem
Zobacz kiedy znajdziesz odpowiedź
na swoje pytanie ...
Zobacz na EzoPorady.pl
Ezoter poleca artykuł
Rozwiń skrzydła
